FODMAP diyeti, irritabl bağırsak sendromu olan hastalarda tedavi amacıyla uygulanan bir beslenme protokolüdür. "FODMAP" kelimesindeki her harf, bağırsakta fermente olabilen ve bu hasta grubuna iyi gelmeyen karbonhidrat türlerinin baş harflerinden gelir. Açılımı; fermente edilebilir oligosakkaritler, disakkaritler, monosakkaritler ve poliollerdir.
Bu diyette besinler düşük FODMAP ve yüksek FODMAP olmak üzere ikiye ayrılır. İrritabl bağırsak sendromu olan kişilerin beslenmesinden, belirli bir süre boyunca yüksek FODMAP içeren besinler çıkarılır. Protokol, hastalığın belirtilerinden özellikle karın ağrısı ve şişkinlikte belirgin iyileşme sağlar. Yüksek FODMAP besinlere; sebzelerden enginar, kırmızı pancar, brokoli, lahana, sarımsak, pırasa, bamya, soğan ve bezelye; meyvelerden elma, armut, şeftali, karpuz, kuru ve konserve meyveler; ayrıca tüm süt çeşitleri ile süt ürünleri, tatlandırıcılar ve buğday ile buğday içeren tüm ürünler örnek verilebilir. Çıkarılan besinler, belirlenen sürenin ardından belirtiler yakından izlenerek diyete kademeli olarak geri eklenir.
Besin çeşitliliğini kısıtladığı için uygulaması zorlu bir protokoldür ve bu süreçte pek çok vitamin ile mineral eksikliği görülebilir. Bunun önüne geçmek adına mutlaka bir diyetisyen gözetiminde yürütülmelidir. FODMAP diyetinin zayıflama programlarında yeri yoktur. Kişi normalden çok daha az çeşitte besin tükettiği için bunu bir kilo verme yöntemi sanmak yalnızca bir yanılgıdan ibarettir; üstelik vitamin-mineral yetersizliği riski nedeniyle zayıflama için hiç uygun değildir. Hastalar açısından da uygulaması güç olduğundan, gerçekten gerekli olmadıkça başvurulmamalıdır.
— Uzm. Dyt. Buse Görgülü Doğan