Turunçgiller ve Metabolik Sendrom

Ülkemizde her mevsim bir çeşidine kolayca ulaşabildiğimiz turunçgiller grubu; limon, misket limonu, portakal, mandalina, greyfurt ve belki çoğunuzun adını ilk kez duyacağı pomelo ile bergamottan oluşur. Turunçgiller temelde çok iyi birer C vitamini kaynağıdır. Bunun yanında folat, tiamin, niasin, B6 vitamini, riboflavin, pantotenik asit, potasyum, kalsiyum, fosfor, magnezyum, bakır ve lif ile birlikte karotenoidler ve flavonoidler gibi çeşitli fitokimyasalları da içerir. Bu grubu fonksiyonel bir besin yapan da işte zengin vitamin, mineral ve fitokimyasal çeşitliliğidir. Fitokimyasallar, vitamin ve mineraller gibi vücutta pek çok işleve destek olan önemli yapılardır; meyvelere özgü kokuyu ve tadı (örneğin greyfurtun acımsı-buruk tadını) veren maddelerdir. Turunçgiller bu bakımdan en çok hesperidin, naringin ve limonoidler bileşenleriyle öne çıkar.

Yapılan pek çok çalışma, turunçgilleri ve içerdikleri vitamin ile fitokimyasalları metabolik sendrom açısından incelemiştir. Metabolik sendrom; insülin direnciyle başlayan abdominal obezite yani karın çevresinde yağlanma, kan şekeri yüksekliği, kan lipit profilinde bozulmalar, hipertansiyon ve kalp-damar hastalığı gibi birçok sorunu bir arada barındıran endokrin bir bozukluk olarak tanımlanır. Amerika'da portakal suyuyla yürütülen bir çalışmada obezite riskinin %21 oranında azaldığı bulunmuştur. Bir başka çalışmada, diyete naringin eklendiğinde karaciğer yağlanmasının gerilediği ve karaciğer hücrelerinde iyileşme görüldüğü rapor edilmiştir. Farelerle 12 hafta boyunca sürdürülen bir çalışmada ise tokluk kan şekerinde düzelme gözlenmiştir. Pek çok çalışma ayrıca kan trigliserit ve LDL (kötü huylu kolesterol) değerinde düşüş, HDL (iyi huylu kolesterol) değerinde ise yükseliş bildirmiştir. Sonuç olarak, özellikle kışın hastalanmamak ve bağışıklığımızı güçlendirmek için tükettiğimiz turunçgiller, aynı zamanda bizi obezite gibi pek çok hastalıktan korur ve hastalık seyrinde iyileşmeye katkı sağlar. Günlük meyvelerimizden birini sulu, lezzetli bir turunçgil olarak seçmekte fayda var; örneğin büyük boy bir portakalla günlük C vitamini ihtiyacımızın büyük kısmını karşılayabiliriz.